Signatuur Ravage

Gesigneerd: RAVAGE
6 oktober t/m 18 december 1999
Recente schilderijen en werken op papier

 

Ze gaan een confrontatie met elkaar aan, de schilderijen van Ravage, en ze confronteren de beschouwer. De figuren, met hun directe blik, zijn zeker van hun positie in de krachtige omkadering, die hen een eigen context biedt en tegelijkertijd met elkaar verbindt. Twee schilderijen van strijdbare mannen, 'les frères ennemis', broers die door hun bloedband met elkaar verbonden zijn en sterk zijn geworden door hun onderlinge vijandigheid. Twee verpleegsters, symbolen van maagdelijkheid en zorg, die zich tot elkaar verhouden als zusters, hoewel de een Europees is en de ander oriëntaals.

 

De schilderijen zijn evenwichtig, bijna archaïsch van opbouw door de weloverwogen plaatsing van alle beeldelementen. Ze doen denken aan iconen, dankzij de sterke zwart-wit werking in combinatie met heldere kleuren, en natuurlijk mede door het gebruik van goudverf. Ook in hun betekenis representeren ze iets wat bijna vergeten was in de beeldende kunst, namelijk de grote onderwerpen die de academici uit vorige eeuwen in hun (hoogst gewaardeerde) werken weergaven; onderwerpen als liefdadigheid, vaderlandsliefde, wraak en sublimatie van deugden en zonden. De wijze waarop het thema is weergegeven. Het handschrift in de schilderijen is beweeglijk, heel direct en eigentijds. Kortom, ze zijn verwarrend in hun complexiteit, de schilderijen waarmee Ravage nu naar buiten treedt.

 

Ravage is de signatuur waarmee twee Nederlanders die in Parijs wonen en werken, Clemens RAmackers en Arnold VAn GEuns, hun ontwerpen de wereld inzenden. In het begin van hun Parijse periode, zo'n vijfentwintig jaar geleden, werkten zij voornamelijk in opdracht en konden alleen hun beste vrienden hun producten herkennen.

In hun drang am zich in de Parijse wereld van mode en kunst staande te houden, toetsten zij hun vaardigheden continu door iedere dag grote tekeningen te maken. Maar ook in hun denken ontwikkelden zij zich, mede dankzij het enorme aanbod van culturele activiteiten in de Franse hoofdstad, maar oak door veel te lezen, te reizen en overal ervaringen op te doen. Hun taal werd een wonderlijke mengeling van Nederlands, doorspekt met Franse termen en hier en daar wat Engels of Italiaans. Ze spreken over ‘prison’ als het over de bewuste beperking binnen een zelfopgelegd thema gaat, ‘carrément’ als iets absoluut is en ze hebben het over ‘boulemie du travail’ als hun productiviteit ter sprake komt. Eruditie is een term die als kwalificatie voor kunstenaars in onbruik is geraakt. Zeker als het geen ivoren-toren-kunstenaars of kluizenaars betreft maar mannen die zich met elan overgeven aan al het goede in het leven. Zij zijn mijn favoriete gesprekspartners als het gaat am zulke specialistische onderwerpen als het juwelenbezit van de Romanovs, de lastige verhoudingen in de familie Napoleon of om onze gedeelde waardering voor kunstenaars als Tissot en Bouguereau. Hetzelfde geldt net zo goed voor de zich steeds vernieuwende modeprognoses, die meer am sentimenten draaien dan am kleuren en snit. Er zijn ook onderwerpen waarin ik hen niet goed kan volgen, bij voorbeeld wanneer de grote Franse schrijvers uit het eind van de vorige eeuw ter sprake komen of Russische componisten.


Hun productiviteit is ongelooflijk! Onder de signatuur Ravage verscheen de afgelopen tien jaar een enorme stroom aan meubelen, vloerkleden, gordijnstoffen, tafellinnen, al of niet beschilderd serviesgoed, glaswerk, Swatch-horloges met de beeltenis van Napoleon en Josephine, beddengoed en zelfs pyjama’s. Als wij de media moeten geloven zijn zij -dag en nacht- voorzien van de meest smaakvol gedekte tafels, gevuld met het meest smaakvolle eten in de meest smaakvolle huizen die je maar kunt bedenken. Dat valt wel mee, want in hun nieuwe behuizing in het 11e arrondissement is verreweg de grootste ruimte bestemd voor hun werk.

Daar bevinden zich oak de tekeningen (een klein deel aan de wand en het leeuwendeel in map-pen) die Ravage beschouwt als hun ‘excercices de style’. Het zijn hun dagelijkse vingeroefeningen, net als de toonladders die elke musicus eindeloos herhaalt. De tekeningen hebben een duidelijk herkenbare opbouw: het onderwerp is in een herkenbare stijl vlot op papier gezet, waarna het proces van reductie volgt. Wat overbodig is, wordt met zwart afgedekt. Dat resulteert in een sterk grafisch beeld. De onderwerpen wisselen per dag. Maar bij het bekijken van de mappen blijkt dat bepaalde thema’s continu zijn, meestal composities naar een historisch gegeven. In veel gevallen gaat het om portretten, ontwerpen voor sierraden, waaronder de zogenaamde Ravage-kroonjuwelen, samengesteld uit beroemde stenen die zich jammer genoeg in ontoegankelijke collecties bevinden. Verder honden, ontwerpen voor pendules, een enkel landschap en wat bloemen. Per tekening zijn de onderwerpen ‘a bout portant’ (abrupt) weergegeven en eenduidig. Dat is met de schilderijen niet het geval. Alhoewel deze er niet zonder de tekeningen gekomen waren, staan zij op zichzelf.

De schilderijen bevatten een majeur thema als moederliefde, rechtvaardigheid, rijkdom of armoede, onderwerpen die altijd met een zekere discretie of ‘pudeur’ warden benaderd. In hun opbouw zijn de schilderijen Byzantijns, met een lijst die in het schilderij wordt opgenomen. In dit kader begint de vormentaal die het werk bepaalt. Het is een integraal onderdeel van de wijze waarop het thema wordt verbeeld. Dan wordt het thema ingevuld.

De composite is nooit een probleem; het beeld is reeds vele malen voorafgegaan door tekeningen en net als bij iconen gaat het vooral om de samenhand tussen alle elementen en de wijze waarop het thema in een schilderij op verschillende niveaus wordt uitgewerkt. Soms wordt een beeldelement als een ansichtkaart ingevoerd en doet het werk, ondanks de historiserende ondertonen eerder denken aan een eigentijds stripverhaal. Want de schilderijen van Ravage zijn echt van deze tijd, hoe moeilijk zij ook te plaatsen zijn in de eigentijdse kunstpraktijk. Hun thema’s echter, zijn van elke tijd, de historische elementen zijn een metafoor voor krachten die zich elke dag doen gelden. Broedermoord, overspel, je kunt de actuele equivalenten zo invullen.

Caroline, ‘La Veuve Murat’ ofwel het kleine zusje van Napoleon, is in haar volledige lengte van 149 centimeter duidelijk aanwezig. Gevangen in een aalstroom van politieke afwegingen heeft zij als koningin van Napels haar eigen leven geleid, haar grote liefdes gekend en haar teleurstellingen verwerkt. Zij ontwijkt de confrontatie niet.. Meestal ontstaan de schilderijen van Ravage in paren, bedoeld om een extra dimensie te geven aan elkaar en aan de ruimte waarin zij zich bevinden. Soms gaat het om twee landschappen, vol kleur, actueel in hun romantiek, die symmetrie in een ruimte verlangen. De meisjes in de traditionele drachten van Marken en Staphorst kunnen elkaar en profil aankijken, of elkaar de rug toekeren met hun eigenwijze houding. Dit tweetal geeft op een sympathieke wijze prijs dat wonen en werken in de Franse hoofdstad voor Ravage niet betekent dat er geen voeding meer gehaald wordt uit de eigen wortels. De kleurrijke dracht, waarvan je aan het eind van de twintigste eeuw onderhand toch betreurt dat hij uit het dagelijkse leven is verdwenen, blijft actueel in de coderingen die aangehouden en doorbroken warden. ‘Duyvetter (de meest inspirerende specialist in klederdrachten die Nederland ooit rijk was) zou het er niet mee eens zijn’, zo typeren zij zelf de vrijheden die zij zich veroorloofden. Maar het onverzettelijke beeld van deze twee meisjes heeft er door gewonnen.

De schilderijen van Ravage zijn rijk in hun verwijzingen. Ondanks de zwaarte van hun onderwerpen, zijn het geen aanklachten. Ze zetten je aileen aan het denken, tenminste als je je er voor open stelt. Het eerste wat opvalt aan de schilderijen is hun heldere compositie, die grotendeels bepaald wordt door de sterke zwart-wit werking. Het persoonlijke in hun handschrift maakt je nieuwsgierig naar hun gedachtewereld. Om hun onderwerpen te plaatsen, tast je je geheugen af om de historische wortels van de beeldtaal te analyseren. Daar schiet je iets mee op, maar er rest onvermijdelijk een grote verwondering over de eigenheid van dit werk.

Het werk van Ravage is al vaker in Nederland gepresenteerd, onder andere hun meubelen en interieurtextiel. Zo leverde Ravage een grote bijdrage aan de Dandy-tentoonstelling in Den Haag, in Museum Het Paleis aan het Lange Voorhout. De nieuwe schilderijen van Ravage zijn te zien bij Galerie Quintessens in Utrecht. Het is een primeur, want voor een zo succesvol duo als Ravage is dit toch de eerste keer dat de schilderijen zelfstandig warden gepresenteerd.

Contactgegevens

Nieuwegracht 53
3512 LE Utrecht

00.31(0)6-51453501

info@galeriequintessens.nl