Sabine Weiss: kunstenaarsportretten

Sabine Weiss
3 maart t/m 31 mei 2001
Kunstenaarsportretten. Foto's uit de periode 1946-2001

FOTOGRAFEREN ALS ALIBI

Toen haar collega Robert Doisneau vroeg waarom zij eigenlijk fotografeert, antwoordde de fotografe Sabine Weiss (Saint Gingolph, 1924): "Omdat ik alles wil zien, overal binnen wil komen en idereen wil spreken: kortom, de fotografie is mijn alibi!"


Direct na de Tweede Wereldoorlog, in 1946, verliet Sabine Weiss haar geboorteland Zwitserland en vestigde zich in Parijs. Hier werd zij de assistente van de modefotograaf Willy Maywald. Sabine Weiss woont nog steeds in de Franse hoofdstad, waar zij naast de vele opdrachten altijd foto's voor zichzelf zou maken, de laatste decennia vooral in zwart-wit. Sinds 1955 bezit zij de Franse nationaliteit.

Binnen de fotografie behoort Weiss tot de groep van zogenaamde 'humanisten', fotografen die in de jaren vijftig en zestig de 'rijkdom' van het leven van alledag registreerden. In 1953 sloot zij zich aan bij het foto-agentschap Rapho. Conservator Michel Faucher karakteriseerde in 1988 haar oeuvre als volgt: "Het moment als beeld van het 'zijn', het banale als weerklank van de eeuwigheid, daarover gaan de foto's van Sabine Weiss."

Sinds de jaren vijftig exposeert Sabine Weiss in talloze musea. In 1955 selecteerde Edward Steichen drie werken voor de thema-tentoonstelling 'Family of Man' in het Museum of Modern Art in New York. In de catalogus staat, dat Weiss ons een spiegel van de wezenlijke identiteit van de mens voorhoudt.

Tijdens haar zoektocht naar onderwerpen maakte zij talloze reizen door Europa, Azië, Afrika en Amerika. Haar reportages verschenen in tijdschriften als Time Life en Newsweek, maar ook in Paris-Match, Fortune, Vogue en Esquire. Een belangrijke plaats nemen religieuze thema's in, alsmede portretten van kinderen ('iedere opname van een kind is een metafoor voor een zoen') en kunstenaarsportretten (Giacometti, Zadkine, Bréton, Christo en Tajiri: het onderwerp van de tentoonstelling in Utrecht).

De journalist Corinne Vanmerris vroeg haar in 1992 wat zij graag doet. Het antwoord van Sabine Weiss luidde: "Twee of drie dagen, zelfs een week in een 'vreemde' stad doorbrengen. Wandelen, mensen fotograferen. Bij voorbeeld tijdens het carnaval in Duinkerken of tijdens de Oktoberfeesten in München." In de steden fotografeert zij niet alleen de feestvierders, ook de eenzamen in de Parijse café's op Oudejaarsavond legt zij vast.

De kern van haar kunstenaarsschap wist Sabine Weiss tijdens de opening van de expositie 'Poussettes, charrettes et roulettes' (Musée Francais de la Photographie, Bievres; oktober 2000-januari 2001) in twee regels samen te vatten: "Licht, gebaar, blik, beweging, stilte, rust, onverbiddelijkheid, opluchting. Het draait om het moment, waarbinnen het wezen van de mens gestalte krijgt. Dat wil ik met minimale middelen vastleggen." Hierna voegde zij toe: "Op de dag dat ik niet meer in beroering wordt gebracht door datgene wat ik zie, stop ik met fotograferen." Maar zover is het tot op heden niet gekomen!

Dick Adelaar


Foto's van Sabine Weiss bevinden zich ondermeer in de volgende collecties:

  • Bibliothèque Nationale, Parijs
  • Metropolitan Museum, New York
  • Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris, Parijs
  • Musée Nationale d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Parijs
  • Museum Folkwang, Essen Museum of Modern Art, New York
  • The Art Institute of Chicago, Chicago
  • Museum of Modern Art, Kyoto

Contactgegevens

Nieuwegracht 53
3512 LE Utrecht

00.31(0)6-51453501

info@galeriequintessens.nl