Dubbelexpositie: Gerbrand Volger en Sjoerd Buisman

Gerbrand Volger / Sjoerd Buisman
12 mei tot en met 6 juli 2002
DUBBELEXPOSITIE - schilderijen/ beelden


Welkom Weerzien

Enkele jaren geleden zag ik een zonnig getinte tentoonstelling van Gerbrand Volger. Niet verwonderlijk, a. ben ik door de jaren heen bij vrijwel elke expositie van hem geweest en b. een beetje zon is nooit weg. Deze keer betrof het Gerbrands beeldende reisimpressies van Gambia. Veraf en toch zo dichtbij, tevens heel betaalbaar. Altijd meegenomen. De mens Gerbrand achter de kunstenaar Volger voelde sombere weergoden in Amsterdam - hij vertoeft af en toe nog in de stad indien niet woonwerkend in het Belgische Kasteel van Horne. The middle of nowhere, maar wel heel prachtig. Monsieur Gerbrand trok er dus even tussenuit, naar Het Licht van Afrika, een gans andere wereld. Verruimt de blik, doet Gerbrand wel vaker. En terecht. Volger werkt veelal thematisch: reeksen als die over Industriële Archeologie, over of geïnspireerd door Cervantes' Don Quichotte, over of naar aanleiding imposante hotelzalen.


Recentelijk mocht Cuba het genoegen smaken Volger voor een van de Antwerpse haven dan wel Goethe's klassieke 'Erlkönig', de Berlijnse Wende of verkennend verblijf te herbergen. Waaruit een sterk de zinnen prikkelende collectie kunstwerken is ontstaan. Zonde eigenlijk om die te verkopen, maar ja, ook de kunstliefhebber heeft recht op genot. Door aanschaf. Het Cuba van heden is -als voorheen- een trendy toeristische trekpleister, iedereen wil er heen. Goed voor het (ei)land, het brengt broodnodige pecunia binnen. Voor de een benadert Cuba 'het paradijs op aarde', voor een ander 'lijkt het net Oost-Duitsland, maar dan met palmbomen'. Afhankelijk van ieders politieke visie. Het ooit genereuze Oostblok viel om, doet inmiddels aan eigen maffia zodat povere bondgenoot Cuba amper nog steun krijgt. Men heeft het niet breed, Cubanen hebben de zon en elkaar, men heeft rietsuiker, rum en sigaren. Behendig manoeuvrerend haalt de Cubaanse toeristenindustrie geïnteresseerden over de vloer. Onder wie Gerbrand Volger, overtuigd sigarenroker trouwens. Gerbrand bij een expositie in het Noord- Hollandse Pakhuis Archagel tijdje terug geïnterviewd: 'Ik ben geboren in Wormer, in een uitgesproken socialistisch gezin. Misschien komt het daardoor, dat ik zo lang toekomstverwachtingen heb gehad. Ik heb gedacht dat er een beetje vooruitgang zou zijn, dat we op weg waren naar een betere wereld. Dat geloof heb ik lang met me meegedragen, maar tenslotte ben ik het kwijt geraakt.'

Het werk van Gerbrand vind ik steevast van robuuste tederheid getuigen: ferme daadkracht waar je niet omheen kan en immer een vleugje poëzie. Het heden? Castro met zijn acht á tien uur durende toespraken heeft niet het eeuwige leven, houdt er onvermijdelijk eens mee op, zijn einde nabij. Dan komt wederzijdse verdraagzaamheid meer in het verschiet. Grote Broer vanuit Miami had onderhand wat inschikkelijker kunnen zijn, het ware gevaar komt van elders zoals we hebben gemerkt.

Volgens Volgers eigen zeggen is voor hem een schilderij of tekening 'alleen maar emotioneel'. Techniek op zich is voor hem niet interessant, die moet er simpelweg zijn. Hij herkent zich in de ooit over hem -als maker- geuite omschrijving als van een 'edele wilde'. De stevige inhoud met altijd de tederheid. Verwondering ongetwijfeld zijn motief, de beeldende interpretatie ervan als vakman. Maar nog iets anders dat hem dijft, zegt hij nu: " Woede, ik wind me vaak op, ook als ik aan het werk ben. Hoewel ik die agressie dan weer vind meevallen als ik het resultaat zie'. Van soulzanger Otis Redding hoorden we al 'Try a little tenderness', zo is 't maar net. Volgers Cubaanse oeuvre laat het haarscherp zien, stevig op formaat of ingetogener. Kleurig geschilderd, pastel eraan te pas, zwart/wit getekend. Gedurig in beeld Cuba's vroege leider José Marti, wiens sculptuur op alle pleinen en straathoeken opduikt.

'Mijn werk gaat uiteindelijk altijd over hetzelfde, ik kan niet precies zeggen wat dat is. Laat zich niet onder woorden brengen, meer een soort levensgevoel. Nooit abstract, het drama moet er altijd wel inzitten. Ik vind het belangrijk, dat je door middel van het werk kunt communiceren met mensen, dat je niet zomaar alleen voor jezelf iets hebt staan doen, maar dat mensen het ook oppakken. Dat je contact kunt maken zonder woorden te gebruiken.' Wat betreft zijn Cubaanse periode, vooral de contrasten troffen hem. Modern naast traditioneel, verval versus herstel, desolate gebieden maar ook volop nieuwbouw. Zuilen uit het verleden nabij eigentijdse architectuur. Samengebald in de wat verlopen wijk Malecon, ervaar de boulevard van Havana aan Zee. Lonkend perspectief, zeg dat wel.

Goede gewoonte van galerie Quintessens is het gecombineerd presenteren van 'wandwerk' met sculpturen. In de huidige expositie behelst dat derhalve de aan de muur getoonde producten van Gerbrand Volger, die wonderwel accorderen met de sur place gebrachte sculpturen van zijn vriend Sjoerd Buisman. Van Buisman kennen we óók diens 'tweedimensionale' schetsen en prenten, zij het dat het dan oneerbiedig gezegd om 'nevenproducten' heet te gaan van zijn ware ambacht, de beeldhouwkunst. Buisman, net als zijn vriend Volger, vanaf den beginne gefascineerd door 'de natuur' met alle eraan verbonden groeiprocessen. Flora Magistra, beïnvloeding om vorm te geven.

Steeds als zeer Des Buismans te herkennen vormen die met groei, plantaardigheid, bomen van doen hebben. In steen, hout, metaal, welk materiaal of techniek dan ook en van welk formaat. Of bevattelijker op schaal gecomprimeerd. Veelal het idee van 'boom in wording' en dan enigszins schematisch maar oh zo harmonisch. Artificiële vormen met hoog ecologisch gehalte. Zó geformuleerd als toevoeging aan Moeder Aarde. Buismans prominente présence in musea en bij vele internationale beeldenroutes alleszins bevorderlijk voor groeiende erkenning. En wat museaal of in buitenlucht gebeurt, kan ook in een compacte expositie als hier. 

Hennie van de Louw

Contactgegevens

Nieuwegracht 53
3512 LE Utrecht

00.31(0)6-51453501

info@galeriequintessens.nl