De geheimzinnige wereld van Irina Ionesco

IRINA IONESCO
4 februari t/m 22 maart 2006
FOTO’S UIT DE PERIODE 1965-2005


LOFZANG OP DE (VROUWELIJKE) SCHOONHEID

 

DE GEHEIMZINNIGE WERELD VAN IRINA IONESCO


Veel auteurs hebben de afgelopen decennia geprobeerd de beeldtaal van Irina Ionesco (Parijs, 1935) te doorgronden. De meeste interpretaties gaan niet erg diep en zijn tamelijk clichématig. Barok en maniëristisch zijn etiketten die de boventoon voeren. Maar ‘overvloed’ is slechts één kant van de medaille. Irina Ionesco schept in haar studio een eigen universum, waarin de tijd stil lijkt te staan en waarbij de uitdagende, halfnaakte modellen worden uitgedost met behulp van allerlei accessoires, zoals juwelen, handschoenen, netkousen, maskers of een verentooi. De achtergrond is opvallend decoratief van karakter en doet denken aan een luxueus boudoir. De gedeeltelijke verhulling van het model door middel van rekwisieten versterkt de spanning.

 

'Femme agenouillée', circa 1980

 

Rationele overwegingen maken plaats voor ‘metaforen van het brein’, zoals Pierre Bourgeade het eens omschreef. In de fotografie van Irina Ionesco wordt ruimte geboden aan de fantasie, de droom, de schaduw van de nacht. Sommigen onderkenden naast de erotische thematiek andere elementen in haar werk, zoals dood, agressie en geweld. Deze elementen worden in haar fotografie gesuggereerd door accesoires als leren halsbanden, zwarte handschoenen, armbanden en lijfjes. In 1992 zwierf Irina Ionesco wekenlang door Praag op zoek naar motieven. Ze identificeerde zich met Franz Kafka, die hier de gruwelen van het onderbewuste in taal had omgezet. Evenzo vereenzelvigde ze zich met de rol van de actrice Bette Davis in de film Whatever happened to Baby Jane. Enkele jaren later registreerde zij in Japan de lichaamscultuur van de geisha’s en de indrukwekkende tatoeages van de leden van het misdaadgilde, de yakuza’s. Zij exposeerde deze unieke foto’s van de Japanse onderwereld in Parijs onder de titel ‘Le Japon Interdit’. 

 

'Tokyo' , 1998

 

Een eenzijdige blik op haar controversiële naakten heeft er lange tijd voor gezorgd, dat steeds weer slechts een deel van het rijkgeschakeerde oeuvre van Irina Ionesco werd belicht. Hierin is de laatste twee decennia verandering gekomen. Nu wordt ze beschouwd als een van sleutelfiguren in de fotografie van de 20-ste eeuw.

 

'Eva', 1974

 

Irina Ionesco groeide op in Roemenie en keerde in 1948 terug in Parijs. Zij richtte haar aandacht aanvankelijk op het theater en de schilderkunst. Ze interesseerde zich al voor fotografie toen zij op Kerstavond 1964 in het bekende restaurant La Coupole van haar vriend Corneille een camera kreeg. Een jaar later maakte zij haar eerste geënsceneerde foto’s toen een vriendin, die ‘weggelopen scheen te zijn uit een schilderij van Rafael’ op bezoek kwam. Haar eerste expositie werd georganiseerd door de Amsterdamse galerie Jalmar (1970). Succes kreeg zij in het voorjaar van 1974 toen de Parijse Nikon Galerie recente foto’s toonde. Aan deze expositie besteedden de media veel aandacht. Talrijke, internationale tijdschriften benaderden haar voor materiaal en binnen vier jaar verschenen vijf boeken over haar eigenzinnige fotografie die een lofzang is op de (vrouwelijke) schoonheid. In 1977 werd zij door Photography Year Book gekozen tot ‘fotograaf van het jaar’. Ook in Nederland was belangstelling voor haar werk. De schrijver Theo Kars wijdde in ‘Maatstaf’ (december 1974) een essay aan het oeuvre van Irina Ionesco. De meeste aandacht kregen de opnames van haar dochter Eva (1965). De foto’s van haar dochtertje als vamp zorgden voor opschudding, omdat zij deze voorzag van dezelfde erotische lading als de foto’s van oudere modellen. Inmiddels is Eva, die als actrice van zich heeft doen spreken, in de voetsporen van haar beroemde moeder getreden. Vorig jaar hadden zij zelfs een gezamenlijke presentatie in Parijs.

 


'Le japon Interdit', 2000 

 

Contactgegevens

Nieuwegracht 53
3512 LE Utrecht

00.31(0)6-51453501

info@galeriequintessens.nl