Kees Andrea & Theo van der Nahmer & Ingrid Bakker

KEES ANDREA (1914-2006) 
schilderijen

THEO VAN DER NAHMER (1917-1980) 

beelden

INGRID BAKKER

foto's atelier Kees Andrea ('De Voorde') 

2 april t/m 21 mei 2008

 

 

 

 Kees Andrea

Grondleggers van de Nieuwe Haagse School
Begin jaren ’30 van de vorige eeuw verscheen in de amusante reeks 'Wat niet in Baedeker staat' een boekje over Den Haag. In het hoofdstuk over het kunstleven in de residentie wordt geconstateerd dat de Haagse kunstenaars minder opvallend dan elders zijn: ‘Ze dragen geen fluweelen buizen, flodderdassen, wilde haardossen en sandalen, ze hebben schone overhemden aan, goed verzorgde nagels en sommigen zelfs een plooi in hun broek …’

 


Kees Andrea. 'Uitzicht hotel Segovia bij nacht', 1953 olieverf/doek, 60 x 80 cm

 

Verzamelpunten voor de culturele en intellectuele elite waren in die tijd de Haagsche Kunstkring in de gewelven onder de Ridderzaal en Pulchri Studio, nog altijd gevestigd in het statige stadspaleis aan het Lange Voorhout. Kees Andrea (1914-2006) en Theo van der Nahmer (1917-1989), kunstenaars van wie nu in Utrecht respectievelijk schilderijen enbeelden zijn te zien, hebben in dit milieu hun eerste schreden op het kunstenaarspad gezet. Voor beiden vormde de Tweede Wereldoorlog een lastige ‘spelbreker’ in hun nog prille carrière. Theo van der Nahmer kwam in 1938 naar Den Haag om aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten de studie beeldhouwkunst voort te zetten. Een jaar na zijn afstuderen ontstond de bronzen kleinsculptuur Kopje (1941). De kunstenaar heeft vooral aandacht besteed aan het stileren van de haardos. Mede door de gesloten ogen krijgt dit beeldje een uiterst serene en intieme uitstraling. Hoe anders van sfeer is het in terracotta uitgevoerde Portret(1946), een herschepping van het beroemde Egyptische beeld van Nefertiti. De heldere, zelfverzekerde oogopslag en de sensuele mond getuigen van een nieuw elan.

 


Kees Andrea. 'Leerling torero', ca. 1955
olieverf/doek, 30 x 40 cm

 

In de periode van de Wederopbouw was er geen gebrek aan opdrachten. Niet alleen was er een hausse in oorlogsmonumenten, maar ook scholen, bankgebouwen, postkantoren en ziekenhuizen werden door middel van kunstwerken verfraaid. Talloze pleinen en plantsoenen werden ‘aangekleed’. De Gemeente Den Haag was een belangrijke opdrachtgever. In 1948 werd Theo van der Nahmer uitverkoren om een monument voor Louis Couperus te vervaardigen. De keuze viel op Eline Vere. Sinds 1956 is dit parmantige, slanke juffertje met parapluie en elegante hoed te bewonderen aan de Groot-Hertoginnelaan. Een tegenhanger van dit werk is Flaneur (1968), de wandelaar die er op uittrekt om te zien en gezien te worden. Hij is op het Lange Voorhout tot stilstand gekomen. Humor is in Van der Nahmers beeldhouwkunst een wezenlijk ingrediënt. Een voorbeeld hiervan is The artist as little boy (1977). Het kind stapt stevig voort en beoefent een variant van de zwembadpas, bekend geworden door Theo Thijssens roman ‘Kees de Jongen’.

 

Kees Andrea. 'Metty baadt Pat en Hein',

ca. 1952, olieverf/doek 50 x 40 cm.

 

Theo van der Nahmer

In 1954 ontving Theo van der Nahmer de Jacob Hartog Prijs voor beeldhouwkunst. De Jacob Hartog Prijs voor schilderkunst werd in dat zelfde jaar gewonnen door Kees Andrea. Er is een foto bewaard, waarop de beide laureaten trots poseren voor de camera. Een blijvend punt van inspiratie voor Kees Andrea was een reis, die de schilder-tekenaar in 1938 op uitnodiging van de Hungaria club te Amsterdam ondernam naar Hongarije. Kleurenpalet en onderwerpkeuze werden lange tijd door de hier opgedane ervaringen bepaald. Daarnaast zijn ook invloeden uit de Vlaamse kunst onmiskenbaar, vooral het overbekende winterlandschap van Pieter Breughel de Oude (1525-1569) en de wintergezichten van Albert Saverys (1886-1964) zullen tot de verbeelding hebben gesproken. Kees Andrea brengt in zijn sterk symboolgeladen schilderijen uitersten samen. In het doek De meloeneters(1968) staat het genot van de de etende man en jongen tegenover de dreiging van het mes dat de vrouw in haar linkerhand heeft. Is het alleen bedoeld om de meloen in schijven te verdelen? Hoe zijn de bloeiende planten te verklaren op de voorgrond van Winterlandschap met mensen en dieren(1940)? Er ontstaat vervreemding, de beschouwer wordt op het verkeerde been gezet.

 


Theo van der Nahmer.
'The artist as little boy' brons, 1/1 h. 27 cm.

Theo van der Nahmer.
'Actrice' brons, 1/1 h. 40 cm.

 

In 1950 reisde Kees Andrea voor de eerste keer naar Spanje. Net zoals eerder in Hongarije ontdekte hij hier een schat aan motieven. Evenals Picasso raakte hij gefascineerd door de stierengevechten. Dit onderwerp duikt dan ook herhaaldelijk op, met name in de tekeningen. De stier levert vaak een strijd met een paard. De kunstenaar herkent in dit gevecht de verstandige mens (paard) die de kracht van de dood (stier) keer op keer te slim af is. De schaduwzijden van het leven komen rond 1980 sterk naar voren. Melancholie en doodsangst spreken uit werken als Toreros voor witte muuren Dood van een torero. Terecht hebben recensenten vaak gewezen op het poëtische karakter van de kunst van Kees Andrea. Hij was een een schilder die dichtte met kleuren en lijnen. Wie het oeuvre zo beziet, kan geheel nieuwe werelden ontdekken.

 

Theo van der Nahmer.

'Eline Vere', 1949

brons, 1/1 h. 262 cm.

(Groot-Hertoginnelaan, Den Haag)

Theo van der Nahmer.

'Flaneur', 1968

brons, 1/1

h. 215 cm.

(Lange Voorhout, Den Haag)

 

Ingrid Bakker

Naast beelden van Theo van der Nahmer en schilderijen van Kees Andrea exposeert Ingrid Bakker in Galerie Quintessens foto’s van Kees Andrea in zijn atelier op landgoed  ‘De Voorde’.  Hier was hij jarenlang de buurman van Hermanus Berserik. De atelierfoto’s van Ingrid Bakker passen in de reeks die zij maakte van figuratief werkende, oudere kunstenaars. Andere zogenaamde ‘Realisten’  die zij vereeuwigde in hun werkplaats zijn o.a. Hans Bayens, Nicolaas Wijnberg en Hermanus Berserik.

 

Dick Adelaar

 

 

Atelier Kees Andrea 'De Voorde', 2000-2004. Foto Ingrid Bakker/galerie Quintessens.

Contactgegevens

Nieuwegracht 53
3512 LE Utrecht

00.31(0)6-51453501

info@galeriequintessens.nl